Aangepast sporten op evenementen: zo regel je het van A tot Z

·

Aangepast sporten op evenementen: zo regel je het van A tot Z

Sportieve evenementen zijn er voor iedereen. Toch merk je in de praktijk dat de weg erheen voor sporters met een beperking meer voorbereiding vraagt. Niet omdat meedoen ingewikkelder is, maar omdat de infrastructuur er nog niet altijd op ingericht is. Dit artikel legt uit hoe je als sporter, begeleider of coördinator een evenement goed voorbereidt: van vervoer tot accommodatie, van financiering tot de juiste contactpersonen. Meedoen is het uitgangspunt. Organiseren is het werk.

Waarom evenementen extra aandacht vragen

Een training in je eigen sporthal ken je van binnen en van buiten. Je weet waar de kleedkamers zijn, hoe breed de deuropeningen zijn en of de lift het doet. Bij een evenement op een externe locatie begin je opnieuw. De locatie is onbekend, het programma is druk en de organisatie heeft niet altijd nagedacht over toegankelijkheid.

Dat is geen verwijt aan de organisatoren. Het is een signaal dat jij als sporter of begeleider vroeg in contact moet treden. Hoe eerder je vragen stelt, hoe meer ruimte er is om aanpassingen te doen. Wacht niet tot twee weken van tevoren.

Denk bij evenementen aan:

  • Regionale competitiedagen voor aangepast sporten
  • Sportfestivals en open dagen van gemeenten
  • Nationale kampioenschappen georganiseerd door sportbonden
  • Recreatieve sportevenementen met een aangepaste categorie

Vervoer naar het evenement regelen

Vervoer is vaak het eerste knelpunt. Regulier openbaar vervoer is niet altijd toegankelijk, en taxivervoer via de Wmo heeft beperkingen. Voor evenementen buiten je woonplaats gelden andere regels dan voor dagelijks vervoer naar werk of training.

Controleer eerst of je gemeente regiotaxivervoer vergoedt voor sportieve doeleinden buiten de gemeente. Sommige gemeenten doen dat, andere niet. Bel de Wmo-afdeling en vraag specifiek naar vervoer voor sportdeelname. Leg het evenement uit en vraag of er een tijdelijke uitbreiding van je vervoersindicatie mogelijk is.

Lukt dat niet via de gemeente? Kijk dan naar de volgende opties:

  • Sportfondsen: het Jeugdfonds Sport & Cultuur en het Nationaal Fonds Gehandicaptensport vergoeden soms ook vervoerskosten
  • Eigen vereniging: vraag of de vereniging een busje kan regelen voor de hele ploeg
  • Vrijwilligersvervoer: sommige gemeenten hebben een vrijwilligersvervoerspool, ook voor sport
  • Mantelzorg en netwerk: praktisch en zonder bureaucratie, maar zorg dat het structureel niet op één persoon neerkomt

Boek vervoer altijd vroeg. Aangepaste voertuigen zijn schaars en populair. Twee weken van tevoren is te laat.

De locatie checken op toegankelijkheid

Een mooie sporthal op de foto zegt niets over de toegankelijkheid. Vraag de organisator om een toegankelijkheidscheck, of doe hem zelf als dat mogelijk is.

Punten om te controleren:

  • Zijn er voldoende parkeerplaatsen voor gehandicapten, dicht bij de ingang?
  • Zijn alle toegangsdeuren breed genoeg (minimaal 85 cm voor een standaard rolstoel)?
  • Is er een toegankelijk toilet op de verdieping waar het evenement plaatsvindt?
  • Zijn er drempelvrije routes van ingang naar speelveld, kleedkamer en tribune?
  • Is er een rustige ruimte beschikbaar voor sporters die dat nodig hebben?

Stuur deze vragen per mail, zodat je een schriftelijk antwoord hebt. Als de locatie niet voldoet, is dat informatie die je kunt gebruiken bij de organisator of bij de sportbond die het evenement organiseert. Sportbonden als NOC*NSF en de Paralympische Commissie hebben richtlijnen voor toegankelijkheid bij officiële wedstrijden.

Financiering van deelname

Evenementen kosten geld. Inschrijfgeld, vervoer, overnachting bij meerdaagse evenementen, materiaalkosten. Voor sporters met een beperking kan dat oplopen, zeker als er aangepaste hulpmiddelen mee moeten.

Er zijn meerdere fondsen waar je een aanvraag kunt doen:

  • Nationaal Fonds Gehandicaptensport: voor materiaal, vervoer en deelname aan wedstrijden
  • Stichting Leergeld: voor kinderen en jongeren tot 18 jaar in gezinnen met een laag inkomen
  • Jeugdfonds Sport & Cultuur: ook voor jeugd, dekt soms ook eenmalige evenementkosten
  • Gemeente: via het minimabeleid of het sportfonds van de gemeente zelf

Vraag bij je gemeente naar een sportpas of sportstimuleringsfonds. Veel gemeenten hebben dat, maar communiceren er slecht over. Bel de afdeling Sport of Maatschappelijke Ondersteuning en vraag expliciet naar regelingen voor sportdeelname met een beperking.

Voor volwassenen met een laag inkomen is er soms ook de bijzondere bijstand, die ingezet kan worden voor sportkosten. De gemeente beslist per geval. Vraag het gewoon aan.

Begeleiders en vrijwilligers organiseren

Je kunt niet altijd alleen. Dat heeft niets met zelfstandigheid te maken, maar met praktische logistiek. Een evenement vraagt om mensen die materiaal sjouwen, de route kennen, kunnen communiceren met de organisatie en bij kunnen springen als iets niet loopt zoals gepland.

Werving van begeleiders gaat het beste via:

  • Je eigen sportvereniging: leden die niet meedoen kunnen begeleiden
  • Vrijwilligerscentrale van de gemeente: meld je evenement aan als klus
  • Hogescholen en mbo-instellingen: studenten Sport, Zorg & Welzijn zoeken regelmatig stageplekken of vrijwilligerswerk
  • Sociale media: een gerichte oproep in een lokale Facebookgroep of via de verenigingspagina werkt verrassend goed

Geef begeleiders van tevoren duidelijke informatie. Wat wordt er van hen verwacht? Hoe laat zijn ze waar? Wie is de contactpersoon van de organisatie? Wat doen ze als er iets misgaat? Voorbereiding voorkomt verwarring op de dag zelf.

Zorg ook voor een aanspreekpunt bij de organisatie zelf. Iemand die weet wie jullie zijn en wat jullie nodig hebben. Vraag hier van tevoren om. Grote evenementen hebben soms een toegankelijkheidscoördinator. Kleine evenementen niet altijd. Dan maak je zelf afspraken met de verantwoordelijke vrijwilliger.

Aangepaste sportmaterialen meenemen en regelen

Sommige evenementen stellen materiaal beschikbaar. Maar aangepaste sportmaterialen zijn dat zelden. Rolstoelen, handbikes, zitski’s, protheses voor sport — die neem je zelf mee. Dat vraagt planning.

Controleer of de locatie ruimte heeft om materiaal op te slaan. Een sportrolstoel die je niet gebruikt tijdens het evenement moet ergens veilig staan. Vraag de organisatie om een opslagruimte of kleedkamer die groot genoeg is.

Heb je hulpmiddelen nodig die je niet zelf hebt? Kijk dan bij:

  • Uitleencentra voor sportmaterialen: sommige gemeenten en provincies hebben dat
  • Sportbonden: NOC*NSF en aangepaste sportbonden hebben soms een uitleenpool
  • Revalidatiecentra: zij verhuren of lenen soms sportmaterialen uit voor evenementen

De aandacht voor toegankelijkheid bij sportevenementen groeit. Dat merk je ook in de media: NOS-berichtgeving over sport en inclusie laat zien dat het onderwerp steeds vaker op de agenda staat, ook buiten de Paralympische Spelen om. Dat is goed nieuws voor de zichtbaarheid, maar de praktijk vraagt nog steeds om actieve inzet van sporters en coördinatoren zelf.

Neem je eigen materiaal altijd mee, ook als de organisatie zegt dat er iets beschikbaar is. Controleer het ter plekke en weet wat je doet als het niet klopt.

Tot slot

Een evenement bijwonen of eraan meedoen is geen gunst die je moet verdienen. Het is een normaal onderdeel van sportdeelname. De voorbereiding vraagt meer stappen dan voor sporters zonder beperking, maar die stappen zijn te zetten.

Begin vroeg. Stel concrete vragen. Leg afspraken schriftelijk vast. Gebruik de regelingen die beschikbaar zijn, want die zijn er voor dit soort situaties. En werk samen met je vereniging, zodat de kennis die je opbouwt ook de volgende keer beschikbaar is.

Elke keer dat je een evenement goed regelt, maak je het makkelijker voor de sporter die na jou komt. Dat is geen heldenwerk. Dat is gewoon goed organiseren.

Meer om te lezen