Toegankelijk op vakantie: sporten en bewegen als je een beperking hebt

·

Je bent sporter. Je traint, je competeert, je beweegt. En dan ga je op vakantie. Opeens is je vertrouwde routine weg, je aangepaste fiets staat thuis en je vraagt je af of er überhaupt een zwembad is met een tillift. Herkenbaar? Goed nieuws: met de juiste voorbereiding hoef je op vakantie echt niet te stoppen met bewegen. Dit is hoe je dat aanpakt.

Weet wat je nodig hebt voordat je boekt

Begin bij jezelf. Maak een lijstje van wat je thuis gebruikt om te sporten: een handbike, een sportrolstoel, een zwemsnoer, een begeleider. Welke van die dingen kun je meenemen? Welke moet je ter plaatse regelen? En wat kun je missen?

Dat lijstje is je vertrekpunt bij het zoeken naar accommodatie en activiteiten. Een vakantiehuis met een drempel van tien centimeter is geen probleem als je lopend reist, maar wel als je een rolstoel gebruikt. Wees concreet in je vragen aan verhuurders en hotels. Vraag niet of iets “rolstoeltoegankelijk” is, want dat zegt weinig. Vraag naar de breedte van deuren, of er een inloopdouche is en of het zwembad een tillift heeft.

Sportaccommodaties checken op je bestemming

In Nederland zijn veel sportaccommodaties verplicht toegankelijk, maar de uitvoering verschilt enorm. Bel of mail van tevoren met de sporthal of het zwembad op je bestemming. Vraag specifiek:

  • Is er een kleedkamer die groot genoeg is voor een rolstoel?
  • Zijn er aangepaste sporttijden of lessen?
  • Is er een tillift bij het zwembad?
  • Kan ik mijn eigen materiaal meenemen?

Gemeentelijke sportaccommodaties zijn vaak bereid om mee te denken. Leg uit wat je wilt doen en vraag of ze kunnen faciliteren. De meeste accommodaties reageren positief als je concreet bent.

Hulpmiddelen meenemen of huren

Je eigen sportrolstoel of handbike meenemen is ideaal, maar niet altijd praktisch. Bij vliegvakanties zijn de regels per luchtvaartmaatschappij anders. Vraag altijd schriftelijk bevestiging of en hoe je hulpmiddelen worden vervoerd. Laat je rolstoel of fiets van tevoren fotograferen, zodat je schade kunt aantonen als die ontstaat tijdens het transport.

Kun je iets niet meenemen? Kijk dan of je het kunt huren op je bestemming. In veel toeristische regio’s zijn handbikes, strandrollen en aangepaste fietsen te huur. Zoek naar gespecialiseerde verhuurbedrijven voor mensen met een beperking. Die zijn er vaker dan je denkt, ook buiten Nederland.

Thuis kun je via het Persoonsgebonden Budget (PGB) of de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) soms een vergoeding aanvragen voor een extra hulpmiddel specifiek voor sport of recreatie. Vraag je gemeente of zorgkantoor wat de mogelijkheden zijn.

Begeleiding regelen voor onderweg

Reis je met een persoonlijk begeleider? Regel dan van tevoren of die begeleider overal bij je in mag. Bij evenementen, parken en sportlocaties geldt soms dat begeleiders gratis of goedkoper toegang krijgen. Vraag daar altijd naar, want het staat zelden groot op de website.

Heb je thuis begeleiding via de Wmo of een zorgaanbieder, maar wil je op vakantie ook ondersteuning? Dat kan, maar het vraagt voorbereiding. Je kunt je PGB meenemen naar het buitenland, maar er gelden regels per land. Vraag je zorgkantoor of gemeente ruim van tevoren wat er mag en wat je moet regelen. Doe dit minimaal twee maanden voor vertrek.

Ga je alleen of met vrienden zonder zorgindicatie? Dan kun je kijken naar vrijwilligersorganisaties die vakantieondersteuning bieden aan sporters met een beperking. Die zijn er in Nederland, maar ook in andere landen.

Financiering: wat vergoedt wie?

Vakantie is geen luxe, ook niet als je daarvoor extra kosten maakt door een beperking. Er zijn meerdere potjes waar je een beroep op kunt doen:

  • Gemeentelijk meedoenbudget of participatiefonds: veel gemeenten hebben een fonds voor mensen met een laag inkomen of beperking, specifiek voor vrije tijd en recreatie. Vraag bij je gemeente naar de naam van dit fonds.
  • Stichting Leergeld: voor kinderen en jongeren tot achttien jaar, ook voor vakantieactiviteiten.
  • Jeugdfonds Sport & Cultuur: specifiek voor sportactiviteiten voor kinderen met een beperking.
  • Fondsen voor mensen met een specifieke aandoening: veel patiëntenverenigingen hebben een eigen fonds voor recreatie en vakantie.

Bewaar altijd bonnen en vraag offertes aan voordat je iets boekt. Veel fondsen vergoeden niet achteraf, maar alleen op basis van een aanvraag vóór de activiteit.

Evenementen en sportevenementen bezoeken

Op vakantie een sportevenement bezoeken is een feest. Maar check van tevoren of de locatie toegankelijk is. Vraag specifiek naar:

  • Toegankelijke tribunes of kijkplekken
  • Mindervalidenparkeerplaatsen op of nabij het terrein
  • Toegankelijke toiletten
  • Of je een begeleider gratis of goedkoop kunt meenemen

Grote evenementen hebben vaak een aparte servicedesk voor bezoekers met een beperking. Die kunnen je precies vertellen wat er mogelijk is en soms ook helpen met het reserveren van een geschikte plek. Bel of mail, want die informatie staat zelden volledig online.

Terugkomen en evalueren

Na je vakantie weet je wat werkte en wat niet. Schrijf het op. Niet voor jezelf alleen, maar ook om anderen te helpen. Veel sportverenigingen voor aangepast sporten hebben leden die dezelfde vragen stellen. Deel je ervaringen in de groep of met de coördinator van je vereniging.

Liep je ergens tegenaan? Meld het. Bij een accommodatie die zichzelf toegankelijk noemt maar dat niet is, kun je een klacht indienen bij de verhuurder of een consumentenorganisatie. Zo wordt het voor de volgende sporter beter.

Vakantie is er om van te genieten. Bewegen hoort daarbij, op jouw manier, met jouw tempo. De voorbereiding kost wat tijd, maar die tijd verdien je dubbel en dwars terug als je straks met een handbike langs de kust rijdt.

Meer om te lezen